Wiele osób mówi ogólnie: robię uprawnienia budowlane. Problem w tym, że rodzaj uprawnień zmienia wszystko. Inaczej wygląda praca projektanta, inaczej praca kierownika budowy, a jeszcze inaczej ścieżka, gdy łączysz oba światy.
Jeśli chcesz podjąć dobrą decyzję, musisz rozdzielić trzy pojęcia: specjalność, zakres i rodzaj uprawnień. Dopiero wtedy porównanie projektowania, kierowania robotami i wariantu łączonego ma sens.
Zanim wybierzesz, uporządkuj podstawy
Specjalność
Specjalność określa dziedzinę, w której możesz działać samodzielnie. Przykładowo konstrukcyjno-budowlana, drogowa, sanitarna, elektryczna. Rodzaj uprawnień nie istnieje w próżni. Zawsze jest przypisany do konkretnej specjalności.
Zakres
Zakres mówi, jak szeroko możesz działać w ramach specjalności. Najczęściej spotkasz wariant bez ograniczeń oraz wariant w ograniczonym zakresie. To wpływa na to, przy jakich obiektach i robotach możesz pełnić funkcję samodzielnie.
Rodzaj uprawnień
Rodzaj uprawnień odpowiada na pytanie, czy masz uprawnienia do projektowania, do kierowania robotami budowlanymi, czy łącznie do projektowania i kierowania robotami. To jest temat tego artykułu.
Uprawnienia do projektowania
Uprawnienia do projektowania wybierają osoby, które chcą samodzielnie opracowywać dokumentację w swojej specjalności i podpisywać projekt w zakresie wynikającym z decyzji o nadaniu uprawnień.
Co możesz robić w praktyce
- opracowywać rozwiązania projektowe i odpowiadać za ich poprawność,
- podpisywać dokumentację jako projektant w swojej specjalności, w granicach zakresu uprawnień,
- pełnić nadzór autorski w zakresie projektu, jeśli jest wymagany na inwestycji.
Dla kogo to najlepszy wybór
- dla osób, które pracują w biurze projektowym i chcą prowadzić tematy samodzielnie,
- dla osób, które chcą odpowiadać za rozwiązania techniczne i ich zgodność z przepisami oraz wiedzą techniczną,
- dla osób, które chcą budować ścieżkę w stronę projektanta prowadzącego albo koordynatora branżowego.
Plusy i minusy
Plusy. Praca jest skalowalna, możesz prowadzić kilka tematów równolegle, łatwiej budować specjalizację. Uprawnienia do projektowania są też często wymagane, gdy chcesz formalnie odpowiadać za dokumentację.
Minusy. Odpowiedzialność za decyzje projektowe jest realna. Do tego dochodzi presja terminów, uzgodnień i zmian. W praktyce musisz umieć bronić swoich rozwiązań, również na budowie.
Jak wygląda przygotowanie pod ten wariant
W przygotowaniu do projektowania kluczowa jest praktyka projektowa. W wielu specjalnościach wymagane jest też doświadczenie na budowie, bo projektant musi rozumieć realia wykonawcze. Jeśli planujesz projektowanie, zaplanuj praktykę tak, żebyś miał i projekt, i budowę, a nie tylko jedną stronę.
Uprawnienia do kierowania robotami budowlanymi
Uprawnienia do kierowania robotami wybierają osoby, które chcą prowadzić budowę lub roboty, organizować pracę, pilnować zgodności realizacji z projektem i przepisami oraz odpowiadać za przebieg robót w swojej specjalności.
Co możesz robić w praktyce
- pełnić funkcję kierownika budowy lub kierownika robót, zależnie od zakresu, rodzaju inwestycji i decyzji,
- organizować przebieg robót, koordynować podwykonawców i odbiory,
- prowadzić dokumentację budowy w zakresie wynikającym z pełnionej funkcji.
Dla kogo to najlepszy wybór
- dla osób, które pracują na budowie i chcą wejść na stanowiska kierownicze,
- dla osób, które wolą realizację niż dokumentację i dobrze czują się w pracy terenowej,
- dla osób, które chcą odpowiadać za roboty w konkretnej specjalności, na przykład sanitarnej lub elektrycznej.
Plusy i minusy
Plusy. Dużo ofert pracy, szybka ścieżka do roli z odpowiedzialnością, praktyczna nauka procesu budowy. Kierowanie robotami jest często naturalnym krokiem po pracy jako inżynier budowy.
Minusy. Duża presja czasu, logistyka, ludzie, dostawy, pogoda, zmiany w projekcie. Odpowiadasz za to, co dzieje się na budowie, a nie wszystko da się przewidzieć. Musisz umieć trzymać porządek w dokumentach i decyzjach.
Jak wygląda przygotowanie pod ten wariant
W przygotowaniu do kierowania kluczowa jest praktyka na budowie. Liczy się kontakt z realnymi robotami, kolejnością prac, odbiorami i typowymi problemami wykonawczymi. Jeśli myślisz o kierowaniu, zadbaj o praktykę, w której faktycznie prowadzisz zakresy robót, a nie tylko obserwujesz.
Uprawnienia łączne do projektowania i kierowania robotami
Uprawnienia łączne oznaczają, że możesz działać samodzielnie jako projektant oraz jako osoba kierująca robotami, oczywiście w ramach specjalności i zakresu określonego w decyzji. To jest najczęściej wybierane przez osoby, które chcą mieć pełny obraz inwestycji i nie zamykać się na jeden typ pracy.
Kiedy wariant łączony ma największy sens
- pracujesz częściowo w projekcie i częściowo na budowie,
- chcesz rozwijać się w stronę prowadzenia złożonych tematów, gdzie projekt i realizacja mocno się przenikają,
- myślisz o własnej działalności i chcesz mieć większą samodzielność w doborze zleceń.
Plusy i minusy
Plusy. Więcej możliwości na rynku i większa elastyczność. Łatwiej rozumiesz skutki decyzji projektowych w realizacji, a to często daje przewagę w pracy.
Minusy. Wariant łączony zwykle oznacza więcej wymagań na etapie praktyki, bo musisz udokumentować kompetencje z obu obszarów. To też większa odpowiedzialność, bo wchodzisz w dwa światy, a każdy ma swoje ryzyka.
Porównanie w jednym miejscu
Jak wybrać rodzaj uprawnień
Jeśli chcesz szybko podjąć decyzję, odpowiedz sobie na pięć pytań. To jest proste, ale działa.
- Czy chcesz podpisywać projekty i brać odpowiedzialność za rozwiązania projektowe.
- Czy wolisz prowadzić roboty, ludzi i organizację pracy na budowie.
- Czy masz realną możliwość zrobienia praktyki projektowej i budowlanej, a nie tylko jednej z nich.
- Czy chcesz w przyszłości prowadzić inwestycje szerzej, łącząc projekt i realizację.
- Czy Twoje obecne środowisko pracy pozwoli Ci zebrać praktykę w wybranym wariancie bez kombinowania.
Prosty wybór na podstawie sytuacji
- Pracujesz w biurze projektowym i chcesz prowadzić projekty. Wybór najczęściej pada na projektowanie.
- Pracujesz na budowie i celujesz w stanowiska kierownicze. Wybór najczęściej pada na kierowanie robotami.
- Masz kontakt z projektem i budową, albo planujesz własną działalność. Wariant łączony bywa najbardziej opłacalny.
Najczęstsze pytania
Czy mogę zrobić najpierw kierowanie, a potem dołożyć projektowanie
Tak, wiele osób idzie tą drogą. Najważniejsze jest to, żebyś w praktyce zawodowej miał realne zadania z obszaru, który chcesz dołożyć, i żebyś mógł to udokumentować.
Czy uprawnienia do projektowania pozwalają być kierownikiem budowy
Nie. Projektowanie i kierowanie robotami to różne rodzaje uprawnień. Jeśli chcesz pełnić funkcję kierownika budowy lub kierownika robót, potrzebujesz uprawnień do kierowania robotami w odpowiedniej specjalności i zakresie.
Czy uprawnienia do kierowania robotami pozwalają podpisywać projekty
Nie. Do podpisywania projektu jako projektant potrzebujesz uprawnień do projektowania w odpowiedniej specjalności i zakresie.
Czy wariant łączony jest zawsze najlepszy
Nie zawsze. Jest najlepszy wtedy, gdy naprawdę pracujesz w obu obszarach albo masz plan, żeby w nich pracować. Jeżeli dziś jesteś wyłącznie na budowie i nie masz dostępu do praktyki projektowej, wariant łączony może niepotrzebnie wydłużyć drogę.
Co jest ważniejsze, rodzaj uprawnień czy specjalność
Oba elementy są równie ważne. Rodzaj mówi, czy projektujesz, czy kierujesz. Specjalność mówi, w jakiej dziedzinie możesz to robić. Bez dopasowania obu rzeczy uprawnienia nie będą pasować do Twojej pracy.
Czy wybór rodzaju uprawnień wpływa na egzamin
Tak, bo przygotowanie i pytania w części ustnej są mocno osadzone w praktyce. Kandydat do projektowania powinien umieć rozmawiać o dokumentacji i rozwiązaniach projektowych. Kandydat do kierowania powinien umieć rozmawiać o procesie robót, organizacji, odbiorach i dokumentach budowy.